Nikah başvurusu nasıl yapılır? Gerekli belgeler, evlenme şartları ve geçerlilik süresi

Nikah başvurusu nereye, kimlerle yapılır?

Birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvurur. Belediye bulunan yerlerde evlendirme memuru belediye başkanı ya da görevlendirdiği memurdur; köylerde muhtardır (Türk Medeni Kanunu md. 134). Başvuru yazılı ya da sözlü yapılabilir (md. 135).

Başvuru adımları kısaca şöyledir:

1. Evlenecek iki kişi birlikte oturdukları yerdeki (birinin yerleşim yeri yeterli) evlendirme memurluğuna gider.
2. Gerekli belgeleri teslim eder (sonraki bölümde).
3. Memur başvuruyu ve belgeleri inceler, eksik varsa tamamlattırır (md. 137).
4. Koşullar yerindeyse memur evlenme gün ve saatini bildirir ya da isteyenlere evlenme izin belgesi verir (md. 139).

Nikah ücreti ve tören tarifeleri belediyeye göre değişebilir; bu rehberde kesin ücret yazmıyoruz. Güncel ücreti başvuracağın evlendirme memurluğundan öğren. Tören ve düğün giderlerini planlamak için düğün bütçesi rehberine bak.

Nikah için hangi belgeler gerekir?

Evlenecek kişilerin her biri nüfus cüzdanı ve nüfus kayıt örneğini, evlenmeye engel hastalığı bulunmadığını gösteren sağlık raporunu evlendirme memurluğuna vermek zorundadır (Türk Medeni Kanunu md. 136).

Belgelerin hangi kurumdan, hangi biçimde (örneğin e-Devlet çıktısı) alınacağı uygulamada evlendirme memurluğunun yönergelerine göre değişebilir; başvurmadan önce memurluktan güncel listeyi iste. Önceki evlilik varsa yeniden evlenmek isteyen kişi bunun sona erdiğini ispat etmek zorundadır (md. 130).

Evlenmek için yaş ve başka şartlar neler?

Kanuna göre erkek ya da kadın onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemez; hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verebilir (Türk Medeni Kanunu md. 124). Küçüğün ve kısıtlının evlenmesi için yasal temsilcinin izni gerekir (md. 126, 127); haklı sebep olmadan izin verilmezse hâkim izin verebilir (md. 128).

• Ayırt etme gücü: Ayırt etme gücüne sahip olmayanlar evlenemez (md. 125).
• Akrabalık: Üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında evlenme yasaktır (md. 129).
• Akıl hastalığı: Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemez (md. 133).
• Bekleme süresi: Evliliği sona eren kadın, sona ermeden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğumla süre biter; kadının gebe olmadığı anlaşılırsa ya da eski eşler yeniden birbiriyle evlenmek isterse mahkeme süreyi kaldırır (md. 132).
• Gaiplik: Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez (md. 131).

Evlenme izin belgesi ne kadar geçerli?

Evlenme izin belgesi verildiği tarihten başlayarak altı ay içinde, evleneceklere herhangi bir evlendirme memuru önünde evlenebilme hakkı sağlar (Türk Medeni Kanunu md. 139). Belgelerin verilmesinden başlayarak altı ay geçerse evlendirme memuru evlenme törenini yapamaz (md. 140); yani süre dolarsa başvuruyu yenilemen gerekir.

Tören evlendirme dairesinde, memurun ve ayırt etme gücüne sahip ergin iki tanığın önünde açık olarak yapılır; istersen memurun uygun bulacağı başka bir yerde de yapılabilir (md. 141). Evlenme, tarafların olumlu sözlü cevaplarını verdikleri anda oluşur (md. 142).

Başvuru reddedilirse ne yapılır, nikahtan sonra ne olur?

Başvuru usulüne uygun yapılmamışsa ya da evlenmeye yasal engel varsa evlendirme memuru başvuruyu reddeder ve durumu evleneceklere yazıyla bildirir; ret kararına karşı her biri mahkemeye başvurabilir (md. 137, 138). İtiraz evrak üzerinde incelenerek kesin karara bağlanır (md. 138).

Tören biter bitmez evlendirme memuru eşlere aile cüzdanı verir. Aile cüzdanı gösterilmeden evlenmenin dinî töreni yapılamaz; evlenmenin geçerli olması ise dinî törenin yapılmasına bağlı değildir (md. 143). Evlendikten sonra mal rejimi ve ortak giderler için evlilik sözleşmesi, çalışanlar için evlilik izni ve gençler için faizsiz evlilik kredisi rehberlerine bak.