BütçoFAST, EFT ve havale arasındaki fark
Havale, aynı bankadaki iki hesap arasında yapılan transferdir; genellikle anında gerçekleşir ve çoğu bankada ücretsizdir. EFT, farklı bankalar arasında yapılan ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın sistemi üzerinden akan transferdir; bankanın çalışma saatleri içinde gönderilirse aynı gün, mesai dışında gönderilirse bir sonraki iş günü karşı tarafa ulaşır. FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), farklı bankalar arasında da olsa günün her saati, hafta sonu ve resmi tatiller dahil saniyeler içinde gerçekleşen transferdir.
| Yöntem | Banka | Hız | Çalışma saati |
|---|---|---|---|
| Havale | Aynı banka | Anında | 7/24 |
| EFT | Farklı banka | Dakikalar - bir sonraki iş günü | Bankanın mesai saatleri |
| FAST | Farklı banka | Saniyeler | 7/24, hafta sonu ve tatil dahil |
Uygulamada IBAN'a para gönderirken çoğu banka FAST'i varsayılan yöntem olarak sunar; EFT genellikle FAST'in desteklemediği büyük tutarlarda ya da FAST kapsamındaki bankalar dışında bir hesaba gönderim yaparken devreye girer.
Hangi transfer ücretsiz, hangisi ücretli?
Kendi hesapların arasındaki ve aynı bankadaki havale işlemleri neredeyse tüm bankalarda ücretsizdir. Farklı bankaya yapılan FAST ve EFT işlemleri ise Merkez Bankası'nın belirlediği azami ücret tarifesine tabidir: küçük tutarlı transferler genellikle ücretsiz ya da çok düşük ücretlidir, tutar büyüdükçe ücret kademeli olarak artar. Bankalar bu tavanın altında kalmak koşuluyla kendi ücretini belirleyebilir; birçok banka mobil uygulama üzerinden yapılan transferlerde şube veya ATM'ye göre daha düşük ya da sıfır ücret uygular.
Tarife zaman içinde değiştiği için gönderim ekranında çıkan "işlem ücreti" satırına her seferinde bakmak en güvenlisidir; çoğu bankacılık uygulaması parayı göndermeden önce ücreti ayrıca gösterir.
FAST günlük ve işlem başı limit
FAST'te hem tek işlem başına hem de günlük toplamda bir üst sınır vardır; bu sınırlar bankadan bankaya ve kullandığın kanaldan (mobil uygulama, internet şubesi, ATM) kanala göre değişir. Limit dolduğunda kalan tutarı EFT ile göndermek ya da ertesi gün beklemek gerekir. Çoğu banka, mobil uygulama üzerinden kimlik doğrulamasını artırarak (örneğin biyometrik onay ya da ek bir güvenlik adımı) günlük FAST limitini yükseltmene izin verir; bu ayar genellikle "limit yönetimi" ya da "transfer limitleri" başlığı altında bulunur.
Ne zaman FAST, ne zaman EFT ya da havale?
- Aynı bankaya gönderiyorsan: havale kullan; en hızlı ve genelde ücretsiz seçenektir.
- Farklı bankaya, hemen ulaşması gerekiyorsa (kira son günü, acil ödeme, hafta sonu): FAST.
- FAST limitini aşan büyük bir tutar göndereceksen: EFT; mesai saatleri içinde gönderirsen aynı gün ulaşır.
FAST yalnızca Türkiye içindeki TL transferleri içindir; yurt dışına ya da döviz cinsinden gönderim için SWIFT gibi ayrı bir sistem kullanılır, bu FAST'in kapsamına girmez.
Sık yapılan hatalar
Açıklama (referans) alanına doğru bilgiyi yazmamak, özellikle kira ya da fatura ödemelerinde alıcının parayı neye karşılık geldiğini anlamasını zorlaştırır. IBAN'ı elle yazmak yerine kopyala-yapıştır ya da kayıtlı alıcı listesinden seçmek, rakam hatasını önlemenin en kolay yoludur. Yanlışlıkla hatalı bir IBAN'a para gönderdiysen işlemi geri almanın yolları için yanlış IBAN'a giden parayı geri alma rehberine bakabilirsin.