BütçoÇevre temizlik vergisi nedir?
Çevre temizlik vergisi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer binalardan alınan belediye vergisidir (2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu mük. md. 44).
Konutlarda bu vergiyi çoğunlukla su faturanda ayrı bir satır olarak görürsün.
Çevre temizlik vergisini kiracı mı ev sahibi mi öder?
Verginin mükellefi binayı kullananlardır, mükellefiyet de binanın kullanımı ile başlar (BGK mük. md. 44). Kiralık evde evi kullanan kiracıdır; vergi su tüketimine göre hesaplandığı için su faturasını ödeyen kişi vergiyi de ödemiş olur.
- Kiracıysan: Faturadaki çevre temizlik vergisi kalemi senin su tüketimine aittir; ev sahibinden istemen gereken bir kalem değildir.
- Ev sahibiysen ve evi kendin kullanıyorsan: Kullanan sen olduğun için mükellef sensin.
Konutta çevre temizlik vergisi nasıl hesaplanır?
Konutlarda vergi su tüketim miktarı esas alınarak metreküp başına hesaplanır; kanun büyükşehirler için diğer yerlere göre daha yüksek bir birim tutar öngörür (BGK mük. md. 44). Tutar su faturasında ayrıca gösterilir ve su tüketim bedeliyle birlikte tahsil edilir.
konut ÇTV = tüketilen su (m³) × birim tutar (₺/m³)
| Örnek (varsayım) | Hesap | Vergi |
|---|---|---|
| Aylık 12 m³ su, birim tutar 5 ₺/m³ | 12 × 5 | 60 ₺ |
| Aylık 20 m³ su, aynı birim tutar | 20 × 5 | 100 ₺ |
Birim tutar örnektir. Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve Cumhurbaşkanı bu tutarları yörelere, nüfusa ve bina gruplarına göre dörtte birine kadar indirmeye veya yarısına kadar artırmaya yetkilidir; bu yüzden güncel birim tutarı su faturandan ya da su idarenin tarife sayfasından oku.
Belediyenin çevre temizlik hizmetinden yararlanan ama suyunu belediyenin kurduğu şebeke dışından karşılayan konutlarda vergi, tarifenin yedinci grubunun belediye meclisince belirlenecek derecesi üzerinden hesaplanır.
İş yerinde çevre temizlik vergisi nasıl alınır?
İş yerleri ve diğer şekilde kullanılan binalarda vergi yıllık tutar olarak, bina grubu ve derecesine göre tarifeyle alınır ve büyükşehirlerde tarife %25 artırımlı uygulanır (BGK mük. md. 44). Belediye meclisi binanın hangi dereceye gireceğini yerel sosyal ve ekonomik farklara göre belirler.
- Tahakkuk: Vergi, binalar tarifedeki derecelere uyarlandıktan sonra her yılın Ocak ayında yıllık tutarıyla tahakkuk etmiş sayılır.
- İlan: Tahakkuk eden vergi bir defaya mahsus olmak üzere belediyenin ilan yerlerinde bir ay süreyle topluca ilan edilir.
- Ödeme: Her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödenir. Emlak vergisi takvimi için MTV ve emlak vergisi rehberine bak.
Tarifedeki tutarlar da her yıl yeniden değerleme oranıyla artar; güncel tutarı belediyenden öğren.
Hangi binalar çevre temizlik vergisinden muaftır?
Kanun, belirli binaları vergiye tabi olmayanlar arasında sayar (BGK mük. md. 44). Bu listede şunlar yer alır:
- Genel ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların birlikleri, darülaceze ve benzeri kuruluşlar ve üniversiteler tarafından münhasıran hizmetlerinde kullanılan binalar,
- Kızılay Genel Merkezi ile şubeleri ve kampları,
- Kredi ve Yurtlar Kurumu'na ait öğrenci yurtları,
- Korumalı işyerleri ve umuma açık ibadet yerleri,
- Karşılıklılık şartıyla elçilik ve konsolosluk hizmetlerinde kullanılan binalar ile elçilerin ikametine mahsus binalar,
- Milletlerarası kuruluşlar ve temsilcilikleri tarafından kullanılan binalar ve müştemilatı.
Bu madde, yaşa ya da gelir durumuna göre bir konut muafiyeti saymaz. Emekliler için emlak vergisi tarafındaki muafiyetler ayrıdır: emekli emlak vergisi rehberine bak.
Faturadaki çevre temizlik vergisi yanlış görünürse ne yaparsın?
Önce faturadaki tüketimi (m³) ve birim tutarı çarpıp vergi satırıyla karşılaştır; bu hesap tutmuyorsa su idaresine yazılı başvur. Tahsilatı belediyeler yapar; su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenen büyükşehirlerde ise su ve kanalizasyon idareleri tahsil eder ve konut vergisinin yüzde sekseni ilgili belediyeye, yüzde yirmisi büyükşehir belediyesinin çöp imha tesisleri hesabına aktarılır (BGK mük. md. 44).
- Bir önceki faturayla birim tutarı karşılaştır.
- Sayaç okumasından şüphen varsa tüketimi ayrıca kontrol ettir.
- Düzenli ödeme takibinde su faturanı ayrı kalem olarak izle: düzenli ödemeler rehberine bak.