Asgari ödeme tutarı nedir?
Asgari ödeme tutarı, ekstrende yazan dönem borcunun tamamını ödeyemesen bile kartının gecikmeye düşmemesi için o ay ödemen gereken en düşük miktardır. Tutar, kartının limit kullanım oranına göre bankanın uyguladığı bir yüzdeyle hesaplanır ve her ekstrede ayrı ayrı yazar; oran zaman zaman değiştiği ve bankadan bankaya farklılaştığı için sabit bir sayı vermek yanıltıcı olur, kendi ekstrende yazan oranı esas al.
Asgari tutarı ödemek kartını gecikmiş statüsüne düşürmez, Findeks kaydını bu açıdan korur. Ama asgari ödeme, dönem borcunun yalnızca bir kısmıdır; kalan tutar kapanmaz, faiziyle birlikte bir sonraki ekstreye devreder.
Sadece asgariyi ödersen faiz nasıl işler?
Ekstrenin ödenmeyen kısmına, son ödeme tarihinden itibaren bankanın uyguladığı akdi faiz oranı işlemeye başlar. Bu faiz bir sonraki ekstrede devreden borcun üzerine eklenir; yani bir önceki ayın faizi de kendisi bir dahaki ay yeniden faize tabi hale gelir.
Örnek: 10.000 ₺'lik bir dönem borcunun asgarisi 2.000 ₺ olsun ve bunu ödeyip kalanını (8.000 ₺) devrettiğini varsayalım. Kartına o ay hiç yeni harcama yapmasan bile, bir sonraki ekstrende karşına 8.000 ₺'nin üstüne o ayki faizin eklendiği bir tutar çıkar. Rakamlar örnektir; faiz oranı ekstrende yazar, kendi kartının oranını kullanarak devreden borcunun ne kadar büyüyeceğini tahmin edebilirsin.
Borç neden küçülmek yerine büyüyor?
Asgari ödeme tuzağının asıl nedeni, sadece asgariyi ödeyen çoğu kişinin kartı kullanmaya da devam etmesidir. Her ay devreden borcun üstüne hem faiz hem de yeni harcamalar eklenince, ödenen asgari tutar bu artışı karşılamaya yetmez ve toplam borç ay be ay büyür.
Bu, sabit taksitli bir kredi ya da ihtiyaç kredisinden farklıdır; onlarda taksit tutarı ve bitiş tarihi baştan bellidir (bkz. borç bitiş tarihi). Kart borcunda ise yeni harcama girmeye devam ettiğin sürece belirli bir bitiş tarihi yoktur; borç, kartı kullanmayı bırakıp asgarinin üstünde ödeme yapmaya başlayana kadar teorik olarak sürebilir.
Asgari ödemeyi bile yapamazsan ne olur?
Asgari tutarı da ödeyemezsen borç gecikmiş sayılır ve normal akdi faizden daha yüksek bir gecikme faizi işlemeye başlar. Kartın kullanıma kapatılabilir, gecikme Findeks'e ve kredi notuna yansır; bu da ileride kredi ya da başka bir kart başvurunu zorlaştırır (bkz. Findeks kredi notu yükseltme). Gecikme belirli bir süreyi aşarsa borç yasal takibe de konu olabilir.
Asgari ödeme tuzağından çıkmanın yolları
- Karta yeni harcama yapmayı bırak. Devreden borç varken kartla harcamaya devam etmek, faizin üstüne faiz bindirmek demektir.
- Asgarinin üstünde öde. Elinden geldiğince fazla ödemek, faize giden kısmı azaltıp anaparayı küçültür.
- Birden fazla borcun varsa bir sırayla kapat. Hangi borcu önce kapatacağını seçmenin iki yaygın yöntemi kartopu ve çığ yöntemleridir (bkz. borç kapatma yöntemleri).
- Faizleri karşılaştır. Kart faizi bir ihtiyaç kredisinin faizinden belirgin şekilde yüksekse, borcu tek bir kredide birleştirmek toplam maliyeti düşürebilir; karar vermeden iki faizi de aynı yöntemle karşılaştır (bkz. efektif ve nominal faiz farkı).
- Güncel durumu takip et. Devreden borcunun küçülüp küçülmediğini her ay karşılaştırmak, asgari ödemenin işe yarayıp yaramadığını erken görmeni sağlar (bkz. kredi kartı borcu takibi).