BütçoYoklama kaçağı, bakaya ve saklı ne demek?
Yoklama kaçağı, yoklama için ilan edilen süre içinde geçerli bir özrü olmadan yoklamaya gelmeyen yükümlüdür. Bakaya ise yoklaması yapılıp askere sevk edildiği hâlde, ilan edilen sürede birliğine katılmayan kişidir. Saklı, askerlik kayıtlarına hiç girmemiş ya da kayıt dışı kalmış yükümlü için kullanılır.
Üç durumun ortak sonucu, kişinin askerlik durumunun "kaçak" görünmesi ve kaçak kaldığı süre boyunca ceza biriktirmesidir. Askerlik durumunu e-Devlet'teki askerlik durum belgesinden görebilirsin; yoklama dönemini kaçırdığını düşünüyorsan ilk iş buraya bak.
Yoklama kaçağı cezası 2026'da günlük ne kadar?
Yoklama kaçağı ve bakaya cezası 2026'da kendiliğinden gelen için günlük 58,13 ₺, yakalanan için günlük 116,27 ₺'dir. Ceza, kaçak kalınan gün sayısıyla çarpılarak bulunur (7179 sayılı Askeralma Kanunu md. 24).
| Durum | Kanundaki temel tutar | 2026 günlük tutar |
|---|---|---|
| Askerlik şubesine kendiliğinden giden | 5 ₺ | 58,13 ₺ |
| Kolluk tarafından yakalanan | 10 ₺ | 116,27 ₺ |
Kanundaki 5 ₺ ve 10 ₺, Kabahatler Kanunu md. 17 gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2025'te 46,32 ₺ olan günlük tutar, 2025 yılı için tespit edilip 2026'da uygulanan %25,49 yeniden değerleme oranıyla 58,13 ₺'ye çıktı. 2027'de yeni oran açıklanınca tutar yeniden artar; kesin tutarı askerlik şubesi hesaplar.
Kendiliğinden gitmek ne kadar fark ettirir?
Kendiliğinden giden kişi, yakalanana göre tam yarı yarıya daha az ceza öder. Kaçak geçen gün sayısı arttıkça fark büyür. Aşağıdaki rakamlar 2026 tutarlarıyla yapılmış örneklerdir:
| Kaçak geçen süre | Kendiliğinden gelirse | Yakalanırsa |
|---|---|---|
| 30 gün | 1.743,90 ₺ | 3.488,10 ₺ |
| 180 gün | 10.463,40 ₺ | 20.928,60 ₺ |
| 365 gün | 21.217,45 ₺ | 42.438,55 ₺ |
Ceza her gün büyüdüğü için beklemek hiçbir zaman ucuzlatmaz. Durumunu düzeltmek için askerlik şubesine kendin başvurduğunda hem günlük tutar yarıya iner hem de yeni gün eklenmesi durur.
Ceza ne zaman ödenir, itiraz edilebilir mi?
İdari para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Cezayı, şubeye kendin başvurduysan başvurduğun, kolluk tarafından getirildiysen getirildiğin askerlik şubesinin başkanı verir.
- İtiraz: Gün sayısının yanlış hesaplandığını ya da geçerli bir özrün olduğunu düşünüyorsan, Kabahatler Kanunu md. 27'ye göre tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsin.
- Ödemezsen: Süresinde ödenmeyen idari para cezası vergi dairesi aracılığıyla takibe alınır; gecikme zammı eklenir.
- Bütçe: Ceza tek seferde gelir. Bir aylık süre içinde ödeyebilmek için tutarı önceden hesaplayıp ayır.
Yoklama kaçağı ya da bakaya bedelli askerlik yapabilir mi?
Evet. Yoklama kaçağı, saklı ya da bakaya olmak tek başına bedelli askerliğe engel değildir; ama bedelin üzerine kaçak geçen süre için ek bedel ödenir (Askeralma Kanunu md. 9). Ek bedel, kaçak kalınan her ay için 3.500 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıdır; ay kesirleri tam ay sayılır.
ek bedel = 3.500 × memur aylık katsayısı × kaçak geçen ay sayısı
Temmuz - Aralık 2026 döneminde katsayı 1,575512 olduğu için aylık ek bedel 5.514,29 ₺'dir. Kaçakken başvurup seçimden önce vazgeçenler ya da başvurudan itibaren iki ay içinde ödemeyi yapmayanlar bedelli askerlikten yararlanamaz; fiilen askerliğe başlamış olanlar da yararlanamaz.
Ek bedel, idari para cezasının yerine geçmez: ikisi ayrı kalemdir. Bedelin kendisi ve ne zaman ödemenin avantajlı olduğu için bedelli askerlik ücreti 2026 rehberine bak.
Örnek hesap: 8 ay kaçak kalıp bedelli yapmak
Diyelim ki 8 ay (240 gün) yoklama kaçağı kaldın, Kasım 2026'da şubeye kendin gittin ve bedelli askerliğe başvurdun. Rakamlar örnektir; senin gün ve ay sayın şube kayıtlarına göre hesaplanır.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Bedelli askerlik bedeli | 300.000 × 1,575512 | 472.653,60 ₺ |
| Ek bedel | 8 ay × 5.514,29 ₺ | 44.114,32 ₺ |
| İdari para cezası | 240 gün × 58,13 ₺ | 13.951,20 ₺ |
| Toplam | 530.719,12 ₺ |
Kaçak kalmanın bu örnekteki bedeli yaklaşık 58.000 ₺'dir. Aynı kişi yakalansaydı idari para cezası iki katına, 27.904,80 ₺'ye çıkardı. Ocak 2027'de memur katsayısı artınca hem bedel hem aylık ek bedel de artar.
Kaçak kalmanın para dışındaki sonuçları
Askerlik durumu düzelmeden devlet memurluğuna atanmak mümkün değildir; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 48 askerlikle ilişiği olmamayı, hizmeti yapmış ya da ertelenmiş olmayı genel şart sayar. Kamu kurumlarındaki işe girişlerde ve bazı resmî işlemlerde askerlik durum belgesi istendiğinde kaçak kaydı sorun çıkarır.
- Erteleme imkânını kaçırma: Öğrenciysen ya da yurt dışındaysan erteleme ve dövizle askerlik gibi yolların şartlarını kaçak duruma düşmeden kontrol et.
- İşini planla: Askerlik nedeniyle işten ayrılırken kıdem tazminatı hakkını askerlik için işten ayrılma rehberinde anlattık.
- Emeklilik: Askerlikte geçen süreyi sonradan borçlanmak mümkündür (askerlik borçlanması).