Kitap okumak pahalı mı? Yılda kaç kitap, ne kadar para: e-kitap, kütüphane ve ikinci el karşılaştırması

Kitap okumak yılda ne kadar tutar?

Yıllık kitap masrafı, yılda okuduğun kitap sayısı ile kitap başına ortalama fiyatın çarpımıdır. Asıl belirleyici kitap sayısı değil, kitapları nasıl edindiğindir: Aynı 24 kitap, yeni alındığında ayrı, kütüphaneden okunduğunda bambaşka bir rakam tutar.

yıllık kitap masrafı = okunan kitap sayısı × kitap başına ortalama maliyet

Ayda iki kitap okuyan biri için örnek karşılaştırma (rakamlar örnektir; yayınevine, baskıya ve kampanyaya göre çok değişir):

Çoğu okur için en gerçekçi bütçe bunların karışımıdır: Çok sevdiğin ve yeniden okuyacağın kitapları satın alıp gerisini kütüphaneden ya da ikinci elden edinmek.

Halk kütüphanesine üyelik ücretli mi?

Hayır. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk kütüphanelerine üyelik ve kitap ödünç almak ücretsizdir. Üyeliği kütüphaneye giderek ya da e-Devlet üzerinden yapabilirsin.

e-Devlet'teki halk kütüphanesi hizmetleriyle katalogda kitap arayabilir, ödünç aldığın kitabın süresini uzatabilir ve bakanlığın e-kitap koleksiyonundan ücretsiz e-kitap ödünç alabilirsin. Ödünç süresini geçirmek ise üyeliğinin kısıtlanmasına yol açabilir; teslim tarihini takvimine yaz. Belediyelerin ve üniversitelerin kendi kütüphaneleri de çoğu zaman ücretsiz ya da sembolik ücretlidir.

E-kitap mı basılı kitap mı daha ucuz?

E-kitap genellikle aynı kitabın basılı halinden ucuzdur, ama okuyucu cihazın fiyatını da hesaba katmalısın. Ayrı bir e-kitap okuyucu alacaksan, cihazın fiyatını kitap başına tasarrufa bölerek kaç kitapta amorti ettiğini bulursun.

amorti için gereken kitap = cihaz fiyatı ÷ (basılı fiyat − e-kitap fiyatı)

Örnek: 6.000 ₺'lik bir okuyucu, kitap başına 150 ₺ tasarrufla 40 kitapta kendini öder; yılda 24 kitap okuyan biri için yaklaşık 20 ay. Yılda birkaç kitap okuyorsan telefon ya da tablet yeter, cihaz almana gerek yoktur.

• E-kitabın artısı: Yer kaplamaz, kampanyalarda ucuzlar, kütüphanenin e-kitaplarını da okuyabilirsin.
• Basılı kitabın artısı: Okuduktan sonra satabilir, ödünç verebilir ya da takas edebilirsin; satın alınan bir e-kitabın ikinci el değeri yoktur.

Okunmayan kitap yığını: Kitap başına gerçek maliyet

Kitap bütçesindeki en büyük kayıp, alıp okumadığın kitaplardır. Kitap fuarlarında ve indirim günlerinde sepete eklenen setler, raflarda yıllarca bekleyebilir. Gerçek maliyeti görmek için harcadığın parayı okuduğun kitap sayısına böl.

okunan kitap başına maliyet = kitaplara harcanan toplam para ÷ gerçekten okunan kitap sayısı

Örnek: Bir yılda 30 kitaba 9.000 ₺ verip 12'sini okuduysan, okunan kitap başına maliyetin 300 ₺ değil 750 ₺'dir. "Yüzde 50 indirim" bu yüzden ancak kitabı okuyacaksan tasarruftur. Aynı mantığı kıyafet için giyim başına maliyet rehberinde anlattık; indirim anındaki acele hissini ise indirim döneminde dürtüsel harcama rehberinde.

Sesli kitap ve e-kitap aboneliği mantıklı mı?

Abonelik, her ay düzenli dinliyor ya da okuyorsan kitap başına maliyeti en çok düşüren yollardan biridir; birkaç ayda bir kullanıyorsan sessizce para yiyen bir aboneliğe dönüşür.

• Kitap başına hesapla: Yıllık abonelik ücretini o yıl gerçekten bitirdiğin kitap sayısına böl ve tek kitap fiyatıyla karşılaştır.
• Deneme süresini takvime yaz: Ücretsiz deneme bitmeden karar ver; kullanmıyorsan iptal et.
• Mevsimlik kullan: Uzun yol, tatil ya da yoğun okuma dönemlerinde aç, sonra kapat.

Kullanmadığın abonelikleri bulup iptal etmenin yolunu abonelik iptali rehberinde anlattık.

Kitaba daha az para harcamanın yolları

• Önce kütüphaneye bak: Okumak istediğin kitabı almadan önce halk kütüphanesinin kataloğunda ara; yoksa birçok kütüphane kitap öneri formu kabul eder.
• Okuduğunu sat ya da takas et: Bir kez okuyup yeniden açmayacağın basılı kitapları ikinci elde satmak, bir sonraki kitabın parasını çıkarır.
• Okuma listesi tut, sepet değil: Merak ettiğin kitabı hemen almak yerine listeye yaz; elindeki kitabı bitirince listeden seç.
• Kitap kulübü ve arkadaş takası: Aynı kitabı okuyan birkaç kişi tek kopyayı sırayla okuyabilir.
• Aylık bir kitap payı ayır: Kitabı bütçeden çıkarmak yerine sabit bir pay koymak, fuar ve kampanya dönemlerindeki ani harcamaları sınırlar.

Hobilere giden paranın yıllık toplamını görmek için oyunlara ne kadar para harcıyorum rehberindeki hesap yöntemini de kullanabilirsin.