Kakeibo, Japoncada ev bütçesi defteri demektir. 1904'te Hani Motoko tarafından yayımlanan, harcamaları elle bir deftere yazmaya dayanan bir bütçe yöntemidir.

Kakeibo'nun 4 kategorisi nelerdir?

İhtiyaçlar, istekler, kültür ve beklenmedik giderler. Kira ve faturalar gibi sabit giderler genellikle ay başında gelirden düşülür ve günlük deftere yazılmaz.

Kakeibo ile ne kadar harcayabileceğimi nasıl hesaplarım?

Net gelirinden sabit giderlerini ve bu ayki birikim hedefini çıkar; kalan tutar dört kategoriye dağıtabileceğin harcanabilir paradır. Bunu dört haftaya bölmek takibi kolaylaştırır.

Kakeibo için defter şart mı?

Hayır. Yöntemin özü dört soru ve dört kategoridir; defter, tablo ya da bir bütçe uygulamasıyla da uygulanabilir. Elle yazmak ise harcamayı fark etmeyi kolaylaştırır.

Kakeibo nedir? Japon bütçe defteri yöntemiyle harcamaları 4 soruda ve 4 kategoride takip etmek

Kakeibo nedir?

Kakeibo, Japoncada ev bütçesi defteri anlamına gelen, harcamaları elle bir deftere yazmaya dayanan bir bütçe yöntemidir. 1904'te Japon gazeteci Hani Motoko tarafından ev kadınlarının bütçesini düzenlemesi için yayımlandı ve bugün de Japonya'da yaygın olarak kullanılıyor.

Yöntemin farkı, takibi otomatikleştirmek yerine bilinçli olarak yavaşlatmasıdır: harcamayı kendi elinle yazmak, "buna gerçekten ihtiyacım var mıydı?" sorusunu her seferinde önüne getirir. Bu yüzden Kakeibo bir hesap tekniğinden çok bir farkındalık alışkanlığıdır.

Kakeibo'nun 4 sorusu nedir?

Kakeibo'da her ay dört soruyla başlar ve biter. Ay başında ilk iki soruyu, ay sonunda son iki soruyu cevaplarsın:

Ne kadar param var? Bu ay eline geçecek net gelir, kira ve faturalar gibi sabit giderler düşülmeden önce yazılır.
Ne kadar biriktirmek istiyorum? Bu ayın birikim hedefi, harcamadan önce belirlenir.
Ne kadar harcıyorum? Ay boyunca yazdıkların kategori kategori toplanır.
Nasıl daha iyi yapabilirim? Ay sonunda neyin plana uymadığı ve gelecek ay neyin değişeceği birkaç cümleyle yazılır.

Kakeibo'da harcamalar hangi 4 kategoriye ayrılır?

Kakeibo harcamaları dört kategoriye ayırır: ihtiyaçlar, istekler, kültür ve beklenmedik giderler. Az sayıda kategori, deftere yazmayı hızlı ve tutarlı tutar.

Kategori	Ne girer	Örnekler
İhtiyaçlar	Yaşamak için gereken giderler	Market, ulaşım, ilaç, okul ihtiyaçları
İstekler	Vazgeçilebilecek harcamalar	Dışarıda yemek, kahve, yemek siparişi, giyim
Kültür	Kendini geliştirmek için yapılanlar	Kitap, kurs, müze, konser, sinema
Beklenmedik	Plansız ve tek seferlik giderler	Tamir, hediye, ani sağlık gideri

Kira, aidat ve faturalar gibi sabit giderler çoğu uygulamada ay başında gelirden düşülür ve günlük deftere yazılmaz; defterde kalan, gün gün kararını verdiğin harcamalardır.

Kakeibo ile aylık bütçe nasıl hesaplanır?

Kakeibo'nun hesabı tek bir formüle dayanır: harcayabileceğin tutar, gelirden sabit giderler ve birikim hedefi düşüldükten sonra kalan paradır.

harcanabilir tutar = net gelir − sabit giderler − birikim hedefi

Örnek (rakamlar örnektir): Net gelirin 45.000 ₺, kira ve faturalar dahil sabit giderlerin 22.000 ₺, birikim hedefin 5.000 ₺ ise bu ay dört kategoriye dağıtabileceğin tutar 18.000 ₺'dir. Bunu haftalara bölmek takibi kolaylaştırır:

Kalem	Tutar
Net gelir	45.000 ₺
Sabit giderler	−22.000 ₺
Birikim hedefi	−5.000 ₺
Harcanabilir tutar	18.000 ₺
Haftalık (4 haftaya böl)	4.500 ₺

Birikimi ay sonunda artandan değil, ay başında ayırmak Kakeibo'nun özüdür. Birikim hedefini nasıl belirleyeceğini birikim hedefi hesaplama rehberinde anlattık.

Kakeibo defteri adım adım nasıl tutulur?

Ay başı sayfası: Geliri, sabit giderleri, birikim hedefini ve harcanabilir tutarı yaz.
Haftalık sayfalar: Her haftaya bir sayfa aç, dört kategori için dört sütun çiz.
Her gün yaz: Harcamayı tarih, açıklama ve tutarla ilgili sütuna yaz. Günün sonunda beş dakika yeter.
Hafta sonu topla: Her sütunun toplamını ve haftalık tutardan ne kadar kaldığını yaz.
Ay sonu değerlendir: Üçüncü ve dördüncü soruyu cevapla; hedefe ulaştın mı, gelecek ay hangi kategoride neyi değiştireceksin?

Bir harcamayı yazarken kendine şu soruları sorman önerilir: Buna gerçekten ihtiyacım var mı? Bütçem buna yetiyor mu? Gerçekten kullanacak mıyım? Nereye koyacağım?

Kakeibo mu, 50/30/20 mi, zarf yöntemi mi?

Üç yöntem de aynı amaca hizmet eder; fark, ne kadar ayrıntı istediğin ve harcamayı nasıl sınırladığındadır.

Yöntem	Nasıl çalışır	Kimin için uygun
Kakeibo	4 soru, 4 kategori, harcamayı elle yazmak	Nereye harcadığını fark etmek isteyen
50/30/20	Geliri ihtiyaç, istek ve birikim oranlarına bölmek	Hızlı bir çerçeve arayan
Zarf yöntemi	Her kategoriye ayrı nakit ya da hesap, bitince harcama biter	Kart harcamasını durduramayan

Zarf yönteminin adım adım nasıl kurulduğunu zarf yöntemi, neden işe yaradığını kartla neden daha çok harcarız rehberinde bulabilirsin. Yöntemleri birleştirebilirsin: Oranları 50/30/20 kuralı ile belirleyip günlük takibi Kakeibo defteriyle yapmak gibi. Ayrıntılı bir aylık plan için aylık bütçe nasıl yapılır rehberine bak.

Kakeibo'yu Türkiye'de uygularken dikkat edilecekler

Kart harcamasını harcandığı gün yaz: Kredi kartıyla yapılan harcama ekstre geldiğinde değil, yapıldığı gün deftere girer. Aksi halde ay ay kayar ve tablo yanıltır.
Taksitleri ayrı tut: Taksitli bir alışverişin her ay yalnızca o ayın taksitini yaz; toplamı bir kez yazarsan aynı harcama iki kez sayılır.
Yıllık giderleri aylığa böl: MTV, sigorta ve okul taksiti gibi giderlerin aylık payını sabit giderlere ekle.
Enflasyonu hesaba kat: Fiyatlar hızlı değiştiğinde birikim hedefini ve haftalık tutarı birkaç ayda bir güncelle.
Mükemmel olmaya çalışma: Birkaç günü atladıysan kart ve hesap dökümünden toplu yaz; önemli olan bırakmamaktır. Fişsiz pratik takip yolları için harcama takibi rehberine bak.