BütçoOrtalama maliyet formülü
ortalama maliyet = toplam ödediğin tutar (komisyon dahil) ÷ toplam adet
Örnek: Bir hisseden önce 100 adedi 50 ₺'den, sonra 50 adedi 80 ₺'den aldın.
| Alım | Adet | Fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| 1. alım | 100 | 50 ₺ | 5.000 ₺ |
| 2. alım | 50 | 80 ₺ | 4.000 ₺ |
| Toplam | 150 | 9.000 ₺ |
Ortalama maliyetin 9.000 ÷ 150 = 60 ₺. Komisyon ödediysen onu da toplam tutara ekle.
Gerçekleşmemiş kâr/zarar
Hisse bugün 70 ₺ ise elindeki 150 adedin değeri 10.500 ₺'dir. Maliyetin 9.000 ₺ olduğu için kâğıt üzerindeki kârın 1.500 ₺, yani yaklaşık %16,7'dir. Satmadığın sürece bu kâr ya da zarar "gerçekleşmemiş"tir; fiyat değiştikçe değişir.
Satınca ne olur?
Aynı hisseden 60 adedi 75 ₺'den sattın ve 20 ₺ komisyon ödedin:
gerçekleşen kâr = (satış fiyatı − ortalama maliyet) × adet − komisyon
(75 − 60) × 60 − 20 = 880 ₺. Bu kâr artık kesindir. Elinde kalan 90 adedin ortalama maliyeti değişmez, yine 60 ₺'dir. Satış ortalamayı düşürmez ya da yükseltmez; yalnızca yeni alımlar değiştirir.
Altın ve dövizde de aynı hesap
Farklı zamanlarda aldığın gram altın ya da dolar için de aynı formül geçerlidir: toplam ödediğin TL'yi toplam gram ya da dolar miktarına böl. Kuyumcudan aldığın ziynet altınlarda işçilik payını da maliyete kat. Ziynet altınlarını gram cinsine çevirmek için altın birimleri tablosuna bakabilirsin.
Yabancı hisselerde kur etkisi
ABD hissesi aldıysan kârın iki kaynaktan gelir: hissenin dolar fiyatının değişimi ve doların TL karşısındaki değişimi. Hisse dolar bazında yerinde saysa bile kur yükseldiyse TL bazında kârda görünürsün. İkisini ayrı ayrı izlemek hangi kararın ne getirdiğini anlamanı sağlar.
Vergi hesabı ayrı bir konudur
Bu rehberdeki ortalama maliyet, portföyünü izlemek için pratik bir yöntemdir. Vergi beyanında farklı hesap yöntemleri kullanılabilir; vergiyle ilgili konularda aracı kurumunun bildirdiği rakamları ya da bir mali müşavirin hesabını esas al.